Esseghem, de wijk van het Magritte museum

Maar wat is toch die buurt waar Magritte 24 jaar lang woonde en die ook het eerste museum voor Belgische abstracte kunst zal herbergen ?

De wijk gelegen in het noorden van Brussel is deel van de gemeente Jette en ietwat onbekend bij bezoekers. Om u daarom een beeld te geven van de wijk zoals René Magritte haar heeft gekend, treden we in de sporen van de geschiedenis van Esseghem….

De Esseghembuurt is oorspronkelijk een oud dorp dat zich langs een weg slingerde die Jette met Laken verbond, bezaaid met boerderijen, en later met werkmanshuisjes.

esseghem-1830
Kadastraal plan anno 1830 van Esseghemwijk, erfgoedbankbrussel.be
fermette-esseghem
Het boerderijtje Van Kimmenade in de Delathouwerstraat. erfgoedbankbrussel.be

In Esseghem staat ook de ‘Vieux Pannenhuis’, een herberg uit de XVIIe eeuw die één van de weinige panden in de wijdse omtrek was met dakpannen, een herkenningspunt dus. De herberg is de scene geweest van diverse historische momenten en evenementen. Napoleon heeft er halt gehouden, en het wordt verteld dat Léopold I er verbleef bij zijn intreden in Brussel, en tijdens de tweede wereldoorlog werd door de weerstand in de kelders van het etablissement de fameuze ‘Faux Soir’ uitgedokterd. Deze herberg zal later haar naam verlenen aan de metrohalte Pannenhuis.

pannenhuis
Circa 1930. Vooraanzicht van het restaurant Ancien Pannenhuis met buitenterras. Het was destijds ook gewoon café. Eigenaar was Louis Peeters. erfboedbankbrussel.be

Wanneer de Magrittes zich in de zomer van 1930 in de Esseghemstraat 135 komen vestigen, zijn ze de eerste huurders van het gelijkvloers in de recent opgetrokken woonst van drie appartementen. Het naastgelegen huis op nr 137, dat het toekomstig museum voor abstracte kunst wordt, werd echter al begin van de XXste eeuw gebouwd. Het is blijkbaar een bierhandelaar die de woning liet optrekken, een wel degelijk Belgische bestemming voor een gebouw dat de kunstwerken van de abstracten uit ons vlakke land zal huisvesten!

In die tijd had de buurt veel weg van een rustig dorp, haast landelijk als we afgaan op de vergelijkende luchtfotos, terug te vinden via de boeiende toepassing van HemelsBrussel

esseghem-1930-aerien

Wanneer de Magrittes zich in Esseghem komen vestigen in 1930, is de overkant van hun straat nog niet bebouwd, de Magrittes hebben geen vis-à-vis….maar kijken op braak liggende stukken grond (zie bovenstaande luchtfoto 1930 – tegenover foto van 2014). Een landelijk zicht dat we in een aantal van Magrittes schilderijen terugvinden die zouden kunnen geïnspireerd zijn van zijn directe omgeving, zoals bijvoorbeeld La Condition humaine van 1933. (http://af.bibliotherapie.free.fr/Article%20Magritte.htm)

Ziehier hetzelfde zwart-wit zicht vanuit de lucht, maar 23 jaar later (1953), een jaar voordat de Magrittes de Esseghemstraat verlaten. De buurt is al heus veranderd.

esseghem-1953-vue-aerienne

Nog een kleine bijzonderheid, de Magrittes zijn de twee zusjes Jacqueline en Jeanne Moreau die op de verdieping van de nr. 137 wonen heel genegen. René Magritte zal dan ook sterk aangedaan zijn door het accidentele overlijden van de kleine Jacqueline die in de straat werd aangereden in 1945, danig dat hij het ook meedeelt in een brief aan Marcel Mariën. De jonge Jeanne is bij momenten beetje kind aan huis, en ze zal later één van de belangrijke getuigen zijn voor de conservator André Garitte die hebben bijgedragen aan de realisatie van het René Magritte Museum en de reconstructie van het appartement van de schilder. Er is dus die fijne, menselijke band tussen beide huizen gesmeerd met histories uit het dagelijks leven van de Magrittes…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Jeanne et Jacqueline Moreau op het balcon van het huis 137 Esseghemstraat

Om af te sluiten nog een aantal foto’s die Magrittes tijd illustreren.

 

Advertisements

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Déconnexion / Changer )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

You are commenting using your Facebook account. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

You are commenting using your Google+ account. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s